Sistema Polítiku
Timor‑Leste nu'udar demokrasia foun liu ida iha mundu, ne'ebé restaura nia independénsia iha loron 20 Maiu 2002.
Timor‑Leste nu'udar demokrasia foun liu ida iha mundu, ne'ebé restaura nia independénsia iha loron 20 Maiu 2002. Dezde ne'ebá, nia harii demokrasia konstitusionál forte, ho abut iha polítika multipartidária no respeitu ba direitus umanus. Nu'udar repúblika unitária ho sistema semi-prezidensiál, Konstituisaun fó separasaun podér ne'ebé klaru:
- Prezidente Repúblika
- mak Xefe Estadu, eleitu diretamente husi povu ba mandatu tinan lima. Prezidente serbí liuliu nu'udar figura simbóliku no guarda Konstituisaun, ho podér inklui veta lejizlasaun, disolve Parlamentu Nasionál iha situasaun balu, no serbí nu'udar Komandante Supremu forsa armada.
- Primeiru-Ministru
- mak Xefe Governu, baibain líder partidu ka koligasaun maioria iha Parlamentu Nasionál, no responsável ba governasaun loron-loron.
- Parlamentu Nasionál
- mak lejizlatura unikamerál eleitu liu husi reprezentasaun proporsionál. Nia debate lei, aprova orsamentu no fiskaliza polítika governu.
- Judisiáriu
- independente, ho Tribunál Rekursu nu'udar órgaun judisiál aas liu.
